Bun­dant tsch­ient vol­un­taris doc­u­menteschan daspö 2021 la flo­ra dal Grischun – cun fin­già 350’000 annun­zchas da chats e prüms resul­tats inter­es­sants.

I’l prog­et «Flo­ra Raet­i­ca» reg­istreschan fin uos­sa var 130 entu­si­as­tas ed entu­si­asts da la botan­i­ca ils felschs ed ils fanerogams dal Grischun. Fin dal 2032 dess dar lan­droura üna nou­va «Flo­ra dal Grischun» – tsch­ient ons davo l’ou­vra cul list­ess nom da Josias Braun-Blan­quet ed Eduard Rübel es cumparü.

Fingià 350’000 annunzchas dad observaziuns da plantas

Daspö il 2021 han las collavu­rat­uras ed ils collavu­raturs vol­un­taris reg­istrà 350’000 obser­vaz­i­uns da plan­tas e doc­u­men­tà 2’700 spezchas. Be dal 2025 sun gnü­das pro 113’000 annun­zchas da chat nou­vas.

«Grazcha a las bleras obser­vaz­i­uns nou­vas survgn­i­na ün purtret pre­cis, ingio chi creschan in Grischun che per plan­tas e quant suvent chi sun derasadas», disch Chris­t­ian Rix­en, co-man­ad­er da Flo­ra Raet­i­ca e collavu­ratur da l’In­sti­tut WSL per la per­scru­taz­i­un da naiv e lav­inas SLF.

Damain zerclüm da chomp, daplü neofitas

Fin­già pro la mità da la düra­da dal prog­et per­me­t­ta la quan­tità creschain­ta da datas prü­mas eval­u­az­i­uns sci­en­tifi­cas. Üna lavur da mas­ter al SLF muos­sa cha 6.5 pertsch­ient da las spezchas chi cumpar­i­van i’ls ons 1930 nu sun fin uos­sa plü gnü­das con­fer­madas. La mità da quis­tas 144 spezchas valan tenor la glista cotschna da la Svizra sco per­i­cli­tadas.

Impustüt per­toc­cas sun spezchas chi sun depen­den­tas da cun­tradas cul­ti­vadas exten­si­vas e chi cumpiglian pitschen ter­ri­toris, per exaim­pel plan­tas accumpag­nan­tas d’ers da las planüras bas­sas sco il adon da stà. Al list­ess mumaint as derasan plan­tas nou­vas: 13 pertsch­ient da las spezchas cumprovadas hozin­di nu toc­caivan avant tsch­ient ons amo pro la flo­ra grischu­na. Pro quels toc­can la papla d’argient e la charpinel­la sco eir bleras neo­fi­tas, per exaim­pel il sanetsch da l’Africa dal Süd.

Chats repeditivs cun surpraisas

«Eir scha las datas sun pür pro­vi­sor­i­c­as, muos­san ellas fin­già clera­maing quant ferm cha’l muond da las plan­tas s’ha müdà dürant ils ultims tsch­ient ons», disch Chris­t­ian Rix­en. «Al list­ess mumaint scu­vrischan nus adü­na darcheu spezchas inaspet­tadas in lös, ingio ch’ ingün nun ha lönch na plü tscher­chà.» Uschè esa reuschi ad ün collavu­ratur da Flo­ra Raet­i­ca da cumprovar sur Tavo darcheu per la prü­ma jada daspö l’on 1916 la preschentscha da poten­til­la alba chi es extrema­maing rara.

Ulteri­uras eval­u­az­i­uns dessan muos­sar co cha’l müdamaint dal cli­ma e l’ütil­isaz­i­un dal ter­rain influen­zeschan la diver­sità da las spezchas – e spord­schan basas impor­tan­tas pel man­teg­n­i­maint da spezchas e spazis da viv­er per­i­cli­tats.

Perscrutaziun sco ouvra cumünaivla

Flo­ra Raet­i­ca es ün prog­et da cit­i­zen sci­ence. Las datas nu derivan be da per­sunas dal fat, dim­per­sè impustüt da per­sunas chi dedich­eschan lur temp liber al muond da las plan­tas – dal spe­cial­ist da finan­zas dal chan­tun Turich fin a la lavu­rain­ta sociala da Cuoira. Els annun­zchan obser­vaz­i­uns via app o piglian part ad occur­ren­zas da car­taz­i­uns cumü­naivlas. «Sain­za l’enor­ma lavur dals vol­un­taris füss quist prog­et impus­si­bel», disch Chris­t­ian Rix­en. «Quai col­lia la per­scru­taz­i­un cun ün vair plaschair da scu­ver­ta.»

Sguard illa seguonda mità dal proget

Exam­i­nadas spe­cial­maing bain sun fin uos­sa regiuns lung las vals prin­ci­palas e lin­gias da traf­ic. Fouras plü gron­das exis­tan per­cunter ina­vant in ter­ri­toris plü lon­tans sco parts da la Sur­sel­va, da la Val Stus­sav­gia, da la Val Schons, da la Bergiaglia e dal Puschlav.

Las retscher­chas da plan­tas düran fin dal 2028. In seguit analis­eschan ils respun­s­abels dal prog­et tuot las datas in möd sci­en­tif­ic. Sco finis­chun dess cumpara­ir dal 2032 ün cud­e­sch richamaing illus­trà – sco documaint botan­ic per gen­er­az­i­uns ven­turas.

Contact

Co-man­ad­er dal prog­et Flo­ra Raet­i­ca

Chris­t­ian Rix­en Thomas Wohlge­muth
rixen(at)slf.ch thomas.wohlgemuth(at)wsl.ch
+41 81 417 02 14 +41 44 739 23 17

Coor­di­natu­ra Flo­ra Raet­i­ca

Ingrid Jansen
ingrid.jansen(at)wsl.ch
+41 78 625 27 36

Fotografias

Telechargia dals maldis

Cun clic dretg sül mal­di giavüschà, sa quel gnir telechargià

Sut la col­li­az­i­un sequen­ta saun gnir telechar­giads tuot ils mald­is: Down­load

Copyright

Flo­ra Raet­i­ca met­ta a dis­po­siz­iun mate­r­i­al da mald­is gra­tuita­maing per l’ütilisaziun in con­nex cun con­tribuz­i­uns da pres­sa struc­turalas a quista comu­ni­caz­i­un als medias. Üna surpigli­a­da da quist mate­r­i­al in ban­cas da datas da mald­is ed üna ven­di­ta dal mate­r­i­al tras terzs nu sun admis­sas.