Carmelia Arias Linares en Val Tenigia (Val Sumvitg). Foto: Salome Arias Linares.
Carmelia Arias Linares en Val Tenigia (Val Sumvitg). Foto: Salome Arias Linares.

Mia flur preferida ei la margrita

Flo­ra Raet­i­ca viva digl engaschi da ses vol­un­taris. Cun lur obser­vaz­i­uns prestan els ina impur­ton­ta con­tribuz­i­un per reg­is­trar la flo­ra dil Grischun.

En nos­sa retscha da purtrets pre­sen­tein nus ils carst­gauns davos Flo­ra Raet­i­ca.

Oz: Carmelia Arias Linares, sec­re­taria, Glion. Dapi 2024 tier Flo­ra Raet­i­ca.

Foto: Carmelia Arias Linares en Val Teni­gia (Val Sumvitg). Foto: Salome Arias Linares.

Carmelia, tgei fasci­nescha tei dal­las plon­tas?
Lur bellezia, lur vari­etad e lur con­strucz­i­un per­fet­ga tochen el pli pign detagl. Ei fasci­nescha mei adi­na pus­pei d’ob­ser­var plon­tas tras la lupa. Plinavon sun­del jeu incan­ta­da dil svilup dal­las plon­tas, fluras e jar­vas sur igl entir onn – naven dal­la scher­migli­az­i­un, sur la flur­iz­iun e for­maz­i­un dils fret­gs e sems entochen la preparaz­i­un pigl unviern. Schizun el stan sec ein bia plon­tas aunc bellezia.

Co eis ti veg­ni­da tier la botan­i­ca?
Il plasch­er per la flo­ra ei adi­na staus cheu. 2024 sun jeu sede­ci­di­da per in con­ge­di pro­fes­si­u­nal ed hai priu avon d’emprender d’en­conusch­er megli­er il mund dal­las plon­tas. Entsch­i­et hai jeu cun in cuors da basa da botan­i­ca campes­tra ed in cuors d’in­tro­ducz­i­un tier Flo­ra Raet­i­ca.

Has ti ina plon­ta preferi­da che crescha el Grischun? Daco gest quel­la?
Mia flur preferi­da ei dapi mia affon­za la margri­ta (Bel­lis peren­nis / Gänse­blüm­chen), alla quala ins di è «flur per mint­ga meins». Ella crescha sur onn e fasci­nescha adi­na pus­pei mei cun sia sem­pla cumparsa e siu cor dad aur. Avon dus onns hai jeu scu­vretg il treifegl d’er (Tri­foli­um arvense / Hasen-Klee) e sun imme­di­at s’i­na­mu­ra­da en quel­la jar­va. La flur ei ver­amein loma sc’in peil lieur e fa tut’honur a siu num tud­estg. Mo sin­ce­r­amein: tier mint­ga excur­si­un anflel jeu ina nova plon­ta, flur ni jar­va preferi­da.

Co eis ti veg­ni­da atten­ta sin Flo­ra Raet­i­ca?
Per casu­al­i­tad – ni s’ei stau des­tin? Jeu havev­el legiu ella Quo­tid­i­ana in cuort rap­port sur dil project e sil­suenter con­tac­tau la coor­di­natu­ra dil project Ingrid Jansen. E lu eis ei sim­plamein sedau da sesez ed jeu erel tut­te­nia enam­iez il project.

Tgei ei tia con­tribuz­i­un al project?
Igl unviern 2025 hai jeu gidau a reg­is­trar las datas his­tor­i­c­as per la Sur­sel­va, in pen­sum inter­es­sant e fas­ci­nont. Aschi­navon che jeu hai temps e mias enconuschientschas botan­i­cas ton­schan, annun­ziel jeu era bugen plon­tas. Jeu que­tel ei bi che tier Flo­ra Raet­i­ca quen­tan e veg­nan era pint­gas con­tribuz­i­uns apprezi­adas.

Ha ei dau ina scu­vret­ga ni in mument giua­do che ti veg­ns mai ad embl­i­dar?
Jeu sun sta­da la fin zer­cladur 2025 cun velo ella via da Polacs per rac­coltar las davosas flurs suit­ga. Cun met­ter giu il velo ei mia clav-casa ruschna­da ord il sac da caultschas. Cu jeu hai vuliu pren­der si ella, hai jeu scu­vretg sper via ina pint­ga fluret­ta rosa. Tgei sur­pre­sa cura ch’igl ei semus­sau che quel­la pint­ga flur era ina tschen­torel­la ele­gan­ta (Cen­tau­ri­um pul­chel­lum / kleines Tausendgül­tenkraut). Igl ei stau pura casu­al­i­tad che jeu haiel anflau quel­la spe­ciala fluret­ta e miu plasch­er ei staus nun­detg gronds.

Tgei ei in di garte­giau ora sil funs per tei?
Sche jeu sefetschel buca en ch’igl ei neras uras da turn­ar a casa e sche jeu hai pus­pei scu­vretg ina nova plon­ta, flur ni jar­a­va.

Tgei tips dess­es ti a per­sunas che s’in­ter­ess­eschan per botan­i­ca el Grischun?
Sep­a­r­ticipei tier Flo­ra Raet­i­ca, fre­quentei in cuors da basa da botan­i­ca campes­tra e haveies mar­veg­lias tgei che crescha tut en vies con­tuorn. Las empre­mas scu­vret­gas veg­nis vus a far gest avon vies esch-casa.


Fa il tip da Carmelia gust sin dapli?

Tgi che vul appro­fun­dar sias enconuschientschas da plon­tas suenter il cuors da basa (ni era sen­za cuors da basa) sa fre­quen­tar il 2027 il cuors d’am­pli­fi­caz­i­un da botan­i­ca campes­tra (Auf­baukurs Feld­b­otanik). Quei cuors da botan­i­ca campes­tra fun­da­men­tal dad in onn e miez cumbi­nescha enconuschientschas botan­i­cas fun­dadas cun bia expe­ri­entscha prat­i­ca el ter­ri­tori e cumpeglia 14 excur­si­uns da miez ni d’in entir di sco era quater arran­schaments teo­ret­ics da miez di.

Vul era ti susten­er Flo­ra Raet­i­ca? Tut­tas infor­maz­i­uns per sep­a­r­tic­i­par anflas ti cheu.

Otras novitads

Seit 1900: Neue Arten, verschwundene Lebensräume

Wie hat sich die Pflanzen­welt Graubün­dens seit 1900 verän­dert? Am «Ren­dez-vous am Mit­tag» zeigte Thomas Wohlge­muth vor rund 60 Inter­essierten, welche Erken­nt­nisse das Pro­jekt «Flo­ra Raet­i­ca» bish­er liefert.

Besonders spannend finde ich Lawinenzüge

In unser­er Porträtrei­he stellen wir die Men­schen hin­ter Flo­ra Raet­i­ca vor.
Heute: Ste­fanie Jacomet, pen­sion­ierte Archäob­otanikerin aus Ftan.

Das dritte Kartierwochenende der Saison ist Geschichte: Tschamut

Drei Tage, viele Höhen­meter und über­raschende Funde: Beim Kartier­woch­enende in der oberen Sur­sel­va erfassten die Teil­nehmenden trotz fort­geschrit­ten­er Veg­e­ta­tion über 4800 Fund­mel­dun­gen zu 680 ver­schiede­nen Arten.